Het coronavirus samengevat: dit zijn de belangrijkste feiten

Sinds het coronavirus eind 2019 opdook in China, is er veel te doen om het COVID-19-virus. Voor wie door de bomen het bos niet meer ziet: de belangrijkste feiten rondom dit coronavirus op een rij.

Wat zijn de symptomen van het virus?

Mensen die besmet zijn met het COVID-19-virus hebben vaak griepachtige klachten: koorts, hoesten en kortademigheid.

Wat moet je doen als je het virus denkt te hebben?

Het advies van de overheid is zoveel mogelijk thuis te blijven en thuis te werken. Mocht je last hebben van griepachtige verschijnselen, blijf dan vooral thuis en vermijd elke vorm van contact met anderen. Het bellen van de huisarts is niet nodig.

Als de klachten ernstiger worden, bel dan met de huisarts. Het gaat bijvoorbeeld om meer dan 38 graden koorts, doorlopende hoest of problemen met ademhaling. Als de klachten overeenkomen met de bekende symptomen van COVID-19, dan word je niet meer standaard getest.

Hoe wordt het virus overgedragen?

Het coronavirus wordt van mens op mens overgedragen. Vooral mensen die symptomen vertonen, kunnen het COVID-19-virus overdragen. Het virus verspreidt zich namelijk via de druppels die bij hoesten en niezen vrijkomen. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus diegene kan verspreiden.

Vooralsnog is er geen overtuigend bewijs dat bijvoorbeeld huisdieren een rol spelen in de verspreiding van de ziekte.

Kun je het virus ook overdragen als je niet ziek bent?

Iemand die nog niet ziek is of nog niet hoest of niest, zal het virus niet verspreiden, stelt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Maar niet iedereen ervaart de klachten die hij heeft als een symptoom en dat kan verwarring veroorzaken.

Zijn er gevallen bekend waarin dit wel gebeurd is?

Hier en daar duiken berichten op dat het virus ook kan worden overgedragen door besmette personen zonder symptomen. Deze berichten zijn gebaseerd op zogenoemde case-reports (een beschrijving van een bijzondere situatie bij een patiënt) en op Chinese onderzoeken.

Hoe kan het dat uit deze berichten iets anders blijkt dan wat het RIVM beweert en klopt dat wel? “Het RIVM heeft dit advies opgesteld op basis van alle informatie die het heeft”, stelt Marjolein Knoester, arts-microbioloog met aandachtsgebied virologie bij het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). “Maar omdat er nog maar weinig onderzoek is gedaan, is nog veel over de besmettelijkheid van het coronavirus onduidelijk. Er zijn tot nu toe vooral studies die laten zien dat je besmettelijk bent als je klachten hebt. Wat de studies nog niet kunnen uitsluiten, is of je besmettelijk bent vóór je klachten hebt.”

Knoester kent de case-reports waaruit zou blijken dat personen zijn besmet met het coronavirus door anderen die geen symptomen hadden. “De aanwijzingen zijn er. Ik kan niet ontkennen dat het mogelijk is. Maar de mensen in deze case-reports kunnen ook met andere mensen in contact zijn geweest die wel symptomen hadden. Dat is heel moeilijk te verifiëren.”

Volgens Knoester is het ook mogelijk dat de wetenschappers in de case-reports en onderzoeken een andere definitie van milde klachten hebben gehanteerd.

Wanneer weet je of je lichte klachten ervaart?

De subjectiviteit in het beoordelen van lichte klachten is een probleem, legt hoogleraar virologie Marion Koopmans uit. Een lichte verkoudheid kan al meespelen in een besmetting.

Dat stelt ook het RIVM. “Het punt is dat als je iemand vraagt wanneer hij klachten kreeg, ze de heel milde klachten vaak niet meerekenen. De snotneus die ze al eerder hadden, zien ze niet als een symptoom”, stelt woordvoerder Harald Wychgel. Het onderzoeksinstituut zegt daarom mensen te adviseren om thuis te blijven, ook al ervaren ze slechts heel lichte symptomen.

Kan het virus overleven buiten een lichaam?

Een virus heeft altijd een mens of dier nodig om ‘in leven te blijven’ en zich te kunnen delen. Buiten het lichaam kan het virus maar kort overleven.

Hoelang dat precies is, is volgens het RIVM nu nog onbekend. Dit kan variëren van enkele uren tot enkele dagen. Dat is afhankelijk van bijvoorbeeld het soort oppervlak, de temperatuur en de luchtvochtigheid. Een oppervlak dat mogelijk besmet is, kun je eenvoudig reinigen met een gewoon schoonmaakmiddel.

Wat is de incubatietijd van het COVID-19-virus?

Als iemand besmet is geraakt met het virus, dan merkt die persoon niet meteen iets van de ziekte COVID-19. De symptomen treden pas na een paar dagen op. Het RIVM spreekt van een gemiddelde incubatietijd van zeven dagen.

Deze incubatietijd is berekend op basis van de gegevens van veel patiënten, die allen een incubatietijd van tussen de twee en twaalf dagen hadden. Het RIVM gaat daarom voor de zekerheid uit van een maximale incubatietijd van twee weken.

Kan het nieuwe coronavirus zich ook verspreiden via voedsel?

Dit coronavirus is hoogstwaarschijnlijk in China van een exotisch dier op de mens overgedragen. Op markten worden veel verschillende diersoorten levend bij elkaar gebracht, aldus het RIVM.

Door de omstandigheden op deze markten kunnen virussen makkelijker van de ene diersoort op een andere diersoort overspringen en ook van dier op mens worden overgedragen. Door mens-op-mensbesmetting heeft het virus zich vervolgens verder verspreid.

Of de dieren nog een rol spelen in de overdracht in China wordt nog onderzocht, de bron is immers niet gevonden. Maar het RIVM gaat ervan uit dat er in Nederland geen verspreiding van dier op mens kan plaatsvinden, ook niet via het voedsel dat hier gegeten wordt. Coronavirussen hebben een dier of mens nodig om ‘in leven te blijven’ en te groeien.

Een gezondheidsmedewerker controleert een reiziger op koortsachtige verschijnselen. (Foto: Reuters)

Kun je het virus nog een keer krijgen als je al besmet bent geweest?

Mocht je besmet zijn geraakt met het virus, dan kun je het niet nog een keer krijgen. Het virus wordt dan herkend door je afweersysteem.

Hoe gevaarlijk is het virus?

Het sterftepercentage onder mensen die zijn besmet met het coronavirus is voor zover bekend vrij laag: in China overleed ongeveer 2 procent van hen overlijdt aan de gevolgen van het virus. In Italië lijkt het sterftecijfer vooralsnog wat hoger te liggen, maar het is lastig te zeggen hoe betrouwbaar dit is aangezien het virus nog rondwoedt. Datzelfde geldt voor Nederland.

Overigens is het (overal ter wereld) niet zo dat alle dodelijke slachtoffers kerngezond waren voor ze het virus kregen. Integendeel: onder de overleden patiënten zijn vooral oudere mensen en mensen die verzwakt waren door een andere ziekte.

Veruit de meeste mensen genezen van het coronavirus. Van alle besmette personen heeft ongeveer 17 procent ernstige klachten.

Het gaat hierboven uiteraard alleen om de groep bij wie het virus is vastgesteld. In werkelijkheid zijn meer personen besmet geraakt en eventueel ook genezen van het virus. Ook kunnen mensen met het virus rondlopen zonder dat zij zich bij een arts hebben gemeld. Dit alles kan ervoor zorgen dat het daadwerkelijke aantal geïnfecteerden hoger ligt en het sterftepercentage iets lager.

Is er al een behandeling tegen het virus?

Op dit moment is er nog geen officiële behandeling tegen het virus op de markt, al wordt daar wel aan gewerkt. Het enige wat artsen kunnen doen, is symptomen bestrijden bij mensen met ernstige klachten. Zo kunnen ze patiënten met luchtwegklachten extra zuurstof toedienen.

Is er al een vaccin?

Er is ook nog geen vaccin ontwikkeld voor het virus. Verschillende organisaties, waaronder de WHO en de Chinese autoriteiten, doen volop onderzoek naar vaccins en methoden om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Kan het virus veranderen?

Veel virussen kunnen in de loop van de tijd veranderen. Zeker bij virussen die nog maar kort vanuit dieren naar mensen zijn overgegaan, kan dat gebeuren. De vraag is vooral of het virus daardoor gevaarlijker wordt voor mensen.

Mutaties kunnen er ook voor zorgen dat het virus minder gevaarlijk wordt. Het gebeurt niet vaak dat een virus muteert en opeens veel gevaarlijker wordt.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het virus in ons liveblog.

Het coronavirus in het kort

  • Het coronavirus verspreidt zich vooral via nies- en hoestdruppeltjes. Het virus kan direct van mens op mens worden overgedragen of (voor beperkte tijd) via oppervlakken zoals deurklinken.
  • Een geïnfecteerde persoon besmet gemiddeld twee à drie anderen. De voorzorgsmaatregelen zijn nodig om dit in te dammen.
  • Verreweg de meeste patiënten hebben milde (griepachtige) klachten.
  • Bijna alle sterfgevallen betreffen ouderen of andere kwetsbaren, zoals hart-, long- of diabetespatiënten. Als iedereen de maatregelen naleeft, verkleint dat hun risico’s.
  • Lees hier welke voorzorgsmaatregelen je moet nemen.

Read More

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *